De titel van het boek, dat W. Bartels uit Hellendoorn 23 mei 1992 over
dit onderwerp schreef luidt voluit: Gegevens uit de geschiedenis van de Hof te Linde
en van de familie Bartels, die er eeuwen gewoond heeft; als ondertitel hanteert hij:
Een afstammingsonderzoek. Het boek heeft een omvang van rond 80 pagina's en werd
uitgegeven in samenwerking met de Overijsselse Bibliotheekdienst. Het boek is onder
andere te koop bij de Hammer boekhandelaren. Het hierbij tevens opgenomen kaartje uit
1865 verduidelijkt om welk gebied het gaat. (Hieronder een deel van de kadastrale kaart uit 1823).
Interessant is, dat Bartels zijn 60 bladzijden tekst heeft afgerond met een twintigtal copieën van originele archiefstukken. Waaronder bijvoorbeeld ook het unieke briefje met de zogenaamde Huiszegen. Teruggevonden in 1929 bij een verbouwing van een stal van de Bartelsboerderij in Linde, in een hildebalk! Tezamen met een verschrompeld takje vlierbloesem "verpakt" in een grof linnen zakje, dat was verborgen in een blokje hout, zeer zorgvuldig in die balk ingezet en afgesloten met een plankje.
Vanzelfsprekend haalt Bartels daarbij de "vertaling" uit 1932 aan van dit briefje, door in onze omgeving zo bekende pastoor (later Monseigneur) A.E Rientjes, die ook een tijdlang werkzaam was in Hellendoorn. Die noemt het briefje een bezweringstekst of beschermingsgebed, zoals vaker voorkomend en ook nu nog wel te zien op gevels in de Waldecker gemeente Diemelsee! Zijn "vertaling" komt er op neer, dat daarin "Jezus Christus om bescherming wordt gevraagd tegen alle gevaar en onheil, dat dit huis zou kunnen overkomen". Anderen na hem - Bartels noemt de vroegere Almelose historicus/publicist Eshuis - stemmen met deze lezing in. Bartels veronderstelt dat deze "huiszegen" zo rond 1660 in die balk wordt geplaatst.
Dat is maar één voorbeeld van zijn op een rijtje èn op schrift stellen van de beschikbare gegevens over de Hof te Linde, die blijkens het onderzoek vrij zeker al voor 1300 bestond en toen waarschijnlijk met een vijftal andere in de nabijheid ervan gelegen erven deel uitmaakte van een zgn. hoforganisatie; waarin deze HOF een min of meer centrale plaats innam.
In de 14e en 15e eeuw kwamen al deze boerderijen in 't bezit van 't Klooster Bethlehem in Zwolle; ze bleven dat tot ± 1580 toen de stad Zwolle ten tijde van de reformatie, alle kloostergoederen "overnam". In 1721 zijn ze alle zes publiek geveild vertelt hij en daardoor particulier bezit geworden.
De Hof te Linde kwam in 1753 - tot vandaag de dag! - definitief in handen van de familie Bartels, na daarvoor ook al geruime tijd door een Bartels als pachter te zijn bewoond.
De schrijver verdient voor zijn onderzoek, dat meer dan 10 jaar in beslag nam (!), een welverdiend compliment, omdat hij alle tot nog toe bekende gegevens over de Hof te Linde èn haar bewoners kritisch naast elkaar gelegd heeft en ze vervolgens weer heeft samengevoegd to een alleszins leesbaar "verhaal". Want op bijna elke bladzijde van zijn boek haalt hij een bijzonderheid aan over bewoners van Linde, of over de buurtschap Linde, dan wel over de marke (Den Ham en) Linde! Tezamen een indrukwekkende hoeveelheid.
Om, weer tamelijk willekeurig nog een voorbeeld te noemen: op blz. 46 brengt hij ter sprake een brief van de Linderboeren van 13 juni 1746 aan de plaatsvervangend Drost van Salland. Daarin beklagen die zich er over, dat "op last van de onderschout van Den Ham", van twee van hun "schapedroppen" enkele schapen in beslag zijn genomen (en vervolgens publiek verkocht) omdat deze "droppen" onbevoegd - hetgeen zij bestrijden - zouden hebben geweid in 't Linderflier. De afloop van e.e.a. is Bartels jammer genoeg niet bekend. En wat een "drop" schapen is, hebt u in Tubantia van 22 mei j.l. op een vraag mijnerzijds nog kunnen lezen in een toelichting van de vroegere direkteur van het Staring-Instituut in Doetinchem, de heer G. J. H. Krosenbrink. Eenvoudigweg: een trap, troep of groep schapen; geen bepaald aantal dus als b.v. een gros of honderd.
Dat ik Bartels' werk gaarne ter lezing aan geïnteresseerden in de Lindergeschiedenis en dit afstammingsonderzoek aanbeveel spreekt na het vorenstaande voor zich!
H. Konijnenberg Sr.
Zie verder OKV restricted area.